Zobacz też:

Zalecenia dietetyczne dla prakriti vata?

Co może jeść Kapha?

PITTA               * wskazany umiar                           **stosować rzadko


OWOCE: wybierać owoce słodkie a unikać owoców kwaśnych za wyjątkiem limonki i cytryny.

·      zalecane: nanasy słodkie, arbuzy, awokado, daktyle, figi, granaty, gruszki, jabłka (słodkie lub gotowane), jagody słodkie, kiwi**, kokos, limonka*, mango dojrzałe i słodkie, melon, morele słodkie, papaja*, pomarańcze słodkie, rodzynki, śliwki (suszone, słodkie), winogrona (słodkie, czerwone), wiśnie słodkie.

·      unikać: banany, brzoskwinie, cytryna, grejpfrut, mango zielone, persymona, rabarbar, tamaryndowiec, truskawki, winogrona zielone, żurawina. Wszelkie kwaśne owoce, szczególnie ananasy, czereśnie, granaty, jabłka, morele, pomarańcze, śliwki, winogrona, wiśnie.


WARZYWA: większość warzyw jest wskazana i łagodząca pitta zwłaszcza te o smaku słodkim i gorzkim, ale należy ograniczyć warzywa ostre jak rzodkiew czy czosnek, kwaśne jak pomidory i te z rodziny psiankowatych np. bakłażan. R. Svoboda podaje w książce „Prakriti”, że gotowana cebula staje się słodka dlatego w takiej postaci może być spożywana przez osoby typu pitta, a kwaśność i ostrość szpinaku można złagodzić poprzez zmieszanie ich z serem białym lub śmietaną. Czerwonych i fioletowych warzyw (pomidor, papryka, cebula, bakłażan) powinna unikać, lub mocno ograniczyć ich spożycie.

·      zalecane: bataty, brokuły, brukiew, brukselka, buraki gotowane, cebula gotowana, cukinia, dynia (makaronowa, olbrzymia, zwyczajna), fasola szparagowa, groch, grzyby, jarmuż, kalafior, kapusta, karczoch, kiełki (pszenicy, łagodne), kolendra, kombu*, korzeń kolokazji (inna nazwa: taro, kleśnica), koper włoski, limety*, liście kolenry, marchewka (gotowana, surowa*), mniszek (liście), natka pietruszki, ogórek, okra, oliwki czarne, opuncja (liście), papryka słodka, pasternak, por gotowany, przepękla ogórkowata, rzeżucha*, rzodkiew gotowana, sałata, seler naciowy, szparagi, topinambur, zielenina, ziemniaki

·      unikać: bakłażan** (inna nazwa: psianka podłużna, oberżyna, gruszka miłosna, bakman, jajko krzewiaste), buraki (surowe, zwyczajne), cebula surowa, chrzan, czosnek, daikon, kalarepa**, kapusta sitowata, kukurydza świeża**, limety marynowane, łopian (korzeń), oliwki zielone, opuncja owoc, papryka (ostra, zielona, chili), pomidory, por surowy, rzepa, rzodkiew surowa, szpinak (gotowany**, surowy), wodorosty, zielenina rzepa.


STRĄCZKI: Podczas trawienia strączków wytwarzany jest azot, mający kwaśny charakter, co nasila pitta.

·      zalecane: ciecierzyca, fasola (adzuki, biała, czerwona, limeńska, mung, pinto, zwykła), groch (łuskany, suszony), mung dal, sojowe przetwory (mąka*, mleko, ser, soja w proszku, sos sojowy, tempeh, tofu), soczewica (brązowa, czerwona), wspięga wężowata.

·      unikać: kiełbaski sojowe, miso, sos sojowy, tura dal, urad dal


ZIARNA/ ZBOŻE: najlepsze będą zboża wychładzające i osuszające oraz o działaniu neutralizującym kwaśność w żołądku. Lepszy niż chleb na drożdżach będzie chleb na zakwasie.

·      zalecane: amarantus, chleb esseński, granola, jęczmień, kuskus, makaron,, mąka durham,  naleśniki, orkisz, owies (gotowany, otręby), pszenica (mąka, otręby, seitan), ryż (basmati, biały, dziki), sago, tapioka, wafle ryżowe

·      unikać: chleb na drożdżach, gryka, komosa ryżowa, kukurydza, muesli**,  owies suchy, polenta**, proso, ryż brązowy, żyto.


NABIAŁ: wszystkie słodkie produkty nabiałowe zrównoważą pitta. należy unikać kwaśnego nabiału, twardego sera (mocno dojrzałego) oraz solonego masła

·      zalecane: masło (niesolone), ghee, jogurt (świeży, rozcieńczony pół na pół z wodą), lody, mleko (kozie, krowie) ser żółty (miękki, niedojrzały, niesolony), ser (biały, kozi – miękki, niesolony)

·      unikać: jogurt (sklepowy, mrożony lub z owocami), masło (solone), maślanka, ser żółty (twardy), śmietana (kwaśna


MIĘSO: całkowicie unikać owoców morza, ponieważ są zbyt rozgrzewające i uczulające. Wskazane są białko oraz łagodne, jasne mięso, chociaż najlepiej aby osoba typu pitta ograniczyła spożywanie mięsa dominimum, ze względu na jego tendencję do zanieczyszczania krwi i rozgrzewania organizmu.

·      zalecane: bawół, dziczyzna, jaja (białko), krewetki**, królik, kurczak i indyk (białe mięso), ryby słodkowodne,

·      unikać: jagnięcina, jajo (żółtko), kurczak i indyk (ciemne mięso), kaczka, łosoś, ryby morskie, owoce morza, sardynki, tuńczyk, wieprzowina


ORZECHY/ ZIARNA: większość orzechów i ziaren jest albo za tłusta albo zbyt rozgrzewające by osoba typu pitta mogła je zjadać regularnie.

·      zalecane: babka płesznik, chałwa*, migdały (moczone i zblanszowane), orzechy (charole, kokosowe), popcorn (z masłem, bez soli), ziarna (dynia*, len, słonecznik)

·      unikać: omasio, nasion (chia, sezamu), orzechy (brazylijskie, czarne, laskowe, pekane, pini, pistacje, włoskie, ziemne), tahini


TŁUSZCZE: unikać nadmiaru tłuszczu, wybierać oleje lekkie oraz wychładzające

·      zalecane: ghee, olej (lniany, z orzechów włoskich, pierwiosnkowy, rzepakowy, słonecznikowy, sojowy, z wiesiołka), oliwki. Tylko zewnętrznie: awokado, kokos.

·      unikać: olej (z krokosza barwierskiego, kukurydziany, migdałowy, z pestek moreli, sezamowy)


NAPOJE: unikać kwaśnych soków i napojów, gazowanych oraz wszelkich stymulantów jak kawa, czarna herbata czy napoi energetyzujących.

·      zalecane: alkohol (piwo*, wino wytrawne, białe wino), bulion (miso*, warzywny), czaj*, herbata czarna*, karob, kaw zbożowa, mleko (migdałowe, ryżowe, sojowe), nektar brzoskwiniowy, soki rozcieńczone wodą (aloesowy, czereśniowy słodki, granat, gruszkowy, jabłkowy, mango, morelowy, jagodowy słodki, pomarańczowy słodki*, suszona śliwka, winogronowy, warzywny), zimne napoje nabiałowe

·      unikać: alkohol (wódka, wino), herbata mrożona, kawa, mleko czekoladowe, napoje (cytrynowe, gazowane, z kofeiną), soki kwaśne, sok (ananasowy, grejpfrutowy, papaja, pomidorowy, V-8, wiśniowy kwaśny, jagodowy kwaśny, marchwiowy, żurawinowy), wino jabłkowe, zimne napoje z lodem

HERBATY ZIOŁOWE: wybierać herbaty ziołowe o działaniu wychładzającym, w smaku gorzkie, słodkie lub cierpkie.

·      zalecane: bancha, chmiel, cykoria, fiołek, golteria, hibiskus, imbir świeży, jaśmin, jeżyna, jęczmień, kocimiętka, koniczyna łąkowa, koper włoski, krwawnik pospolity, kukicha, lawenda, lucerna, lukrecja, łopian, malina, melisa lekarska, mięta ogrodowa, ogórecznik, palczatka cytrynowa, passiflora, pieprz, pokrzywa, prawoślaz lekarski, rumianek, sarsaparyla, słoma owsa, truskawki, żywokost.

·      unikać: ajwan, bazylia**, cynamon**, dzika róża, eukaliptus, głóg, goździki, herbatka mormonów, hizop, imbir (dziki, świeży), jagody jałowca, kozieradka, mięta polej, szałwia, yerba mate, żeń-szeń,


PRZYPRAWY: większość przypraw jest zbyt stymulująca dlatego należy być ostrożnym. Dobrze wybierać przyprawy wychładzające jak kokos czy mięta. Sól należy ograniczyć do niezbędnego minimum.

·      zalecane: bazylia świeża, cynamon, estragon*, golteria, imbir świeży, kardamon*, kminek*, kmin rzymski, koper ogrodowy, koper włoski, kurkuma, liście curry, liście miodli indyjskiej, mięta ogrodowa, natka pietruszki, pieprz, pieprz czarny*, skórka pomarańczy, szafran, wanilia.

·      unikać: anyż, asafetyda, badian, bazylia suszona, cayenne, cząber, czosnek, gałka muszkatołowa, gorczyca, goździki, imbir suszony, kozieradka, kwiat muszkatołowca, liść laurowy, majeranek, nasiona maku, olejek migdałowy, oregano, papryka, pippali, podagrycznik, rozmaryn, sól, szałwia lekarska, tymianek, ziele angielskie.


SUBSTANCJE SŁODZĄCE: słodki ma działanie wychładzające, dlatego idealnie łagodzi pitta. wyjątkiem jest miód albo melasa, które mają działanie rozgrzewające.

·      Zalecane: cukier (sucanat, turbinado), fruktoza, koncentrat soków owocowych, słód jęczmienny, sucanat, syrop (klonowy, ryżowy)

·      unikać: cukier (biały**, jaggary, trzcinowy), melasa, miód**


DODATKI, SUPLEMENTY

·      zalecane : hutney mango (słodkie), kiełki, rodymeria palczasta*, tamari*. Sok aloesowy, trawa jęczmienna, drożdże piwne, minerały (wapń, magnez, cynk), spirulina, niebieskozielone algi, witaminy (A, B1, B12, D, K)

·      unikać: chutney ostre, czekolada, ketchup, majonez, marynaty, musztarda, ocet. Aminokwasy, pyłek pszczeli**, mleczko pszczele**, minerały (miedź, żelazo), witaminy (B2, B56, C, E, P, kwas foliowy).


Tabela 1 Zestawienie pokarmów zalecanych i niekorzystnych dla dosza Pita– Usha Lad i Dr  Vasant Lad, “Ajurvedic cooking for Self-Healing”, A. Morningstar, U. Desai “Ajurwedyjska książka kucharska”, R. Svoboda “Prakriti. Odkryj swoją pierwotną naturę”

Pitta powinna jeść pokarmy o dominującym smaku słodkim, cierpkim i gorzki, które dodatkowo będą miały działanie wychładzające, ale pożywne. Wszytko co słone, kwaśne i ostre będzie zabardzo rozgrzewało, podobnie jak potrawy smażone i tłuste. Do tych produktów należą niewątpliwie wszelkie marynaty, pikle, produkty kiszone, produkty przetworzone (konserwy, gotowe dania w słoikach czy kartonach – zawierają duże ilości soli i konserwantów), alkohol, chili. Osoby typu pitta mają mocny apetyt dlatego ich posiłki powinny być pełnowartościowe, pożywne i lekko ciężkie. Również dla osób o tym prakriti zalecane jest jadanie w warunkach ciszy i spokoju z dala od miejsca pracy (na ile to możliwe), mniej więcej o tej samej porze dnia. Ponieważ bardzo trudno jej oddzielić czas pracy od czasu na posiłek, powinna zwrócić na to szczególną uwagę. Dobre dla niej będą pożywne śniadania oraz w miarę wczesne obiady (13 – 14).

Ponadto osoby typu pitta powinny:

  • Zjadać niewielkie porcje, najlepiej 3 posiłki dziennie. Minimum 6 godzin przerwy między posiłkami, bez podjadanie między nimi.
  • Regularnie zjadać posiłki, pić letnie napoje lub zioła, wcześnie chodzić spać, nie pracować w łóżku, nie przynosić pracy do domu.
  • Koniecznie znaleźć w ciągu dnia kilka minut dla siebie, nauczyć się relaksować i odpoczywać. Odprężająco zadziała masaż chłodzącymi olejami oraz pranajamy, podczas których oddycha się przez usta.
  • Wybierać posiłki doprawione, ale nie intensywne w smaku, nie ostre i nie za słone.
  • Zwracać uwagę na okresy przejściowe między porami roku, na okres lata oraz połączenie gorąca z wilgocią (np.  parowa sauna) ponieważ wtedy dosza pitta może ulec gwałtownemu nasileniu.
  • Korzystać z tabeli z substancjami łagodzącymi działanie niektórych składników
  • Najlepsze smaki to gorzki, słodki, cierpki. Smakami zaburzającymi będą smak ostry, słony i kwaśny jeśli stosowane są w nadmiarze.

Zapisz się na mój newsletter o jodze i aujrwedzie, którym wysyłam ciekawe materiały i informacje o moich inicjatywach. Bądźmy w kontakcie!

Pełną politykę prywatności Pracowni Jogi Macieja Wieloboba, która jest administratorem danych, przeczytasz tutaj.

You have Successfully Subscribed!