U osób z podwójnym prakriti w ciele dominują dwie dosze, a więc w zależności od warunków (pory roku, dnia, pogody itp.) będą doświadczać jakości zarówno jednej jak i drugiej doszy. Oczywiście osobom z dominującą jedną doszą łatwiej jest się zrozumieć co jest dla nich dobre, a jakie działania będą zaburzały ich funkcjonowanie. Natomiast postępowanie osób z podwójnym prakriti musi być bardziej przemyślane i uwzlędniać więcej czynników w taki sposób, by zrównoważyć zaburzenie jednej doszy, nie wpływając negatywnie na drugą.

Kiedy w ciele dominuje kapha i vata może się wydawać, że panuje totalny chaos. Są to zupełnie przeciwne dosze: kapha jest ciężka, wilgotna i zimna, a vata jest lekka, sucha i zimna. Brak im jednak ognia, co jest wspólnym ogniwem obu dosz. Osoby o konstytucji vata-kapha są często wysokie, mają mocniejszą budowę ciała niczym kapha, lecz mają emocjonalność vaty (uwielbienie do zmian, chaotyczność, zaczynanie różnych rzeczy w tym samym czasie itp.). Ich skóra jest częściej sucha, choć zdarza się też wilgotna i zimna. Brak wewnętrznego ognia może prowadzić do zaburzeń trawiennych, którym towarzyszą zaparcia czy wzdęcia, jak również do zaburzeń w układzie oddechowym, gdzie nagromadzona kapha zwiększa wydzielanie śluzu, powodując np. astmę czy zapalenie oskrzeli.

Jeżeli chodzi o dietę osób o prakriti vata-kapha to jeśli jest więcej wilgoci w ciele (śluz w układzie oddechowym, śluz z tyłu gardła, przetłuszczająca się skóra i włosy, nadmiar tkanki tłuszczowej) posiłki powinny być mocno pikantne i bardziej ostre, jeśli natomiast dominuje więcej suchości (strzelające i sztywne stawy, sztywność przeważnie w dolnym odcinku kręgosłupa, zaparcia, wzdęcia, sucha i spękana skóra, łamliwe paznokcie i włosy) wtedy posiłki powiny być lekko pikantne, o smaku kwaśnym lub słonym. Zdecydowanie należy unikać lub ograniczać do minimum pokarmów zimnych, ponieważ cechą łączącą dosze vata i kapha jest zimno.

Posiłki powinna być również lekkie i pożywne, by nie zwiększać kaphy, ale odpowiednio odżywić i nasycić vate. Zarówno vata jak i kapha potrzebują pokarmów ciężkich, ponieważ u kaphy ich brak może prowadzić do przejadania się, a u vaty do emocjonalnego niepokoju i w konsekwencji do impulsywnego objadania się. Dlatego posiłki osób o prakriti vata-kapha powinny być również ciężkie, ale zjadane w mniejszych porcjach. Dobrze pilnować dokładnego gryzienia i powolnego jedzenia, wtedy uniknie się zjadania więcej niż potrzeba, co zapobiegnie zwiększaniu się doszy kapha. Dobrym smakiem w tym wypadku będzie smak kwaśny (ale stosowany z umiarem), ze względu na tworzący go żywioł ognia i jego pożywny charakter. Smak gorzki, chociaż dobrze równoważy kaphe (mocno osusza), jest zbyt intensywny dla vaty. Dlatego w tym wypadku powinien być stosowany z dużą ostrożnością.

Dobrze zwracać uwagę na czynniki zewnętrzne jak pora roku czy ogólny stan samopoczucia. Zimą, latem lub kiedy jest ostry i zimny wiatr trzeba przestrzegać diety równoważącej dosze vata, natomiast wiosną lub w deszczową porą równoważyć doszę kapha. Warto też „przyglądać się” sobie każdego dnia, oceniając swoje samopoczucie (zmęczonie, pobudzenie, czy jest więcej suchości czy śluzu w gardle, zimno lub gorąco) od tego uzależnić co jemy i jakich smaków dzisiaj użyjemy. Zachęcam również do przeczytania wpisu na temat 20 właściwości.

Zalecenia dietetyczne 

  1. Znajdź czas na spokojny posiłek, jedz powoli i przeżuwaj dokładnie każdy kęs.
  2. Nie popijaj podczas posiłku, chyba że ciepłą wodę (w niewielkiej ilości). 30 minut po posiłku wypij herbatę z kopry włoskiego.
  3. Unikaj zimnego jedzenia i picia. Wybieraj ciepłe posiłki, gorącą wodę i zioła. Chłodne posiłki zostaw na okres letni.
  4. Przestrzegaj zasad niełączenia ze sobą niektórych pokarmów, np. owoce zjadaj jako osobny posiłek, nie łącz ich z innymi owocami (sałatka owocowa i smoothie odpada), warzywami (smoothie warzywno owocowe odpada) ani żadnym innym pokarmem (koktajl owocowy z jogurtem itp).
  5. Korzystaj z tabeli z substancjami łagodzącymi działanie niektórych składników, jak np. cynamon do jabłka, lub kardamon do kawy itp.
  6. Nie podjadaj miedzy posiłkami żadnych orzeszków, owoców, marchewek czy bakalii. To wszystko zaburzy proces trawienia.
  7. Najlepsze smaki to ostry i kwaśny, natomiast słony i cierpki spożywaj w mniejszej ilości. Najbardziej zaburzającymi smakami będą słodki i i gorzki, dlatego stosuj je rzadko.

PRODUKTY RÓWNOWAŻĄCE OSOBY TYPU VATA-KAPHA

Strączki: ze względu na ciężkostrawność, należy je wcześniej moczyć w wodzie z octem oraz porządnie ugotować, doprawiając rozgrzewającymi przyprawami.

Często: Fasola mung, tofu, tempeh, mleko sojowe
Rzadko: Soja
Unikać: Fasola: adzuki, fava, zwykłą, lima, navy, pinto, groszek suchy i łuskany, soczewica, ciecierzyca,

Warzywa: Najlepiej gotowane. Jeśli nie ma wzdęć i zaparć można zjadać surowe warzywa

Często: Wodorosty, kiełki słonecznika, pomidory, rzodkiew, ziemniaki, pietruszka, cebula surowa, nać gorczycy, zielona fasolka, kukurydza świeża, kiełki fasoli mung, por, karczochy z pikantnym i tłustym dressingiem, buraki, marchew, kalafior, papryka chili
Rzadko: Kiełki lucerny, cukinia, dynia piżmowa, rzepa, bakłażan, botwina, szpinak, brukiew, okra, groszek zielony, groszek słodki, seler, świeża kolendra, słodka papryka, brokułu, brukselka, jarmuż, sałata, grzyby
Unikać: Szparagi, bataty, dynia olbrzymia, dynia zwyczajna, przepękla ogórkowata, kapusta, ogórek, karczoch jerozlimski, oberżyna

Owoce: Jeść w niewielkiej ilości, nie jako podstawa diety. Najlepsze kwaśne w smaku, unikać mocno dojrzałych i bardzo słodkich.

Często: Morele, grejpfruty, papaja, cytryny
Rzadko: Pieczone jabłka, mandarynki, maliny, banany kwaśne, śliwki, borówki, ananas, pomarańcze kwaśne, mango, czereśnie, żurawina, limonki, granaty, suszone śliwki
Unikać: Daktyle, awokado, figi, winogrona, słodkie banany, kokos, nektarynki, arbuz, melon kantalupa, persymona, słodkie pomarańcze, nektarynki, gruszki, słodkie śliwki, rodzynki, truskawki, brzoskwinie

Zboża: W postaci gotowanych ziaren, ew. w postaci chleba

Często: Amarantus, ryż (dziki, basmati, brązowy), ryż gryka, komosa ryżowa, jęczmień,
Rzadko: Proso, żyto
Unikać: Mąka kukurydziana, lepki śluzowaty ryż, pszenica, owies

Nabiał: Najlepsze surowe, dobrej jakości produkty nabiałowe. Mleko tylko z pikantnymi przyprawami (imbir, kardamon, cynamon, goździki, gałka muszkatołowa)

Często: Maślanka, ghee, jogurt, mleko
Rzadko: Kefir, kwaśna śmietana
Unikać: Masło, pełne mleko, sery żółte, sery białe, lody, mrożony jogurt

Tłuszcze: Są ciężkie i nawilżające. Gdy dominuje suchość vaty jeść częściej i więcej. Gdy więcej kaphy można dodawać do dressingu z olejem ostre przyprawy. Ghee również mieszać z rozgrzewającymi przyprawami.

Często: Olej lniany, ghee, olej gorczycowy, olej krokoszowy
Rzadko: Olej migdałowy, rycynowy, kukurydziany, oliwa z oliwek, olej sezamowy, i z orzeszków ziemnych
Unikać: Olej z awokado, olej kokosowy, słonecznikowy, smalec

Orzechy i nasion: najlepsze prażone na suchej patelni, można lekko osolić, zwłaszcza gdy dominuje vata w układzie trawiennym.

Często: Nasiona dyni, słonecznika, orzeszki piniowe
Rzadko: Orzechy laskowe
Unikać: Migdały, orzechy: makadamia, włoskie, nerkowca, brazylijskie, ziemne, pekane, kokosowe, nasiona lotosu, pistacje,

Mięso: w ograniczonej ilości każdy rodzaj mięsa

Często: żadne
Rzadko: Ciemne mięso kurczaka oraz indyka, ryby morskie
Unikać: Wołowina, jagnięcina, wieprzowina, kaczka, skorupiaki

Przyprawy: najlepsze przyprawy rozgrzewające i ostre w smaku, ale kiedy dominuje suchość to ostre przyprawy stosować z umiarem. Jedzenie powinno być dobrze doprawione, ale ilość przypraw nie powinna być przesadzona.

Często: Kurkuma, ziele angielskie, anyż, asafetyda, tymianek, estragon, mięta (zielona, pieprzowa), bazylia, liść laurowy, czarny pieprz, anyż, szałwia, kminek, kocimiętka, rozmaryn, pieprz kajeński, nasiona selera (ajwan), nasiona maku, rumianek, goździki, kolendra w nasionach, kmin, curry, oregano, pietruszka, papryka, gałka muszkatołowa, koper włoski, czosnek, imbir, chrzan, cukrownica trójlistna, hyzop, nasiona gorczycy czarnej
Rzadko: sól
Unikać: żadne

Substancje słodzące: małe ilości, nie codziennie.

Często: miód
Rzadko: Nierafinowany cukier trzcinowy, sucanat, melasa
Unikać: Cukier daktylowy, dekstroza, fruktoza, cukier gronowy, maltoza, syrop klonowy i ryżowy, biały cukier

Dodatki

Często: ocet
Rzadko: Ketchup, czekolada, chleb świętojański
Unikać: majonez

Napoje: najlepsze ciepłe lub w temperaturze pokojowej. Nigdy zimne.

Często: Woda, herbata z rumianku, lukrecji, miety, ostre w smaku
Rzadko: Soki owocowe, kwaśne soki owocowe z granatów, żurawiny, ananasa, limonki i cytryny (najlepiej rozcieńczone pół na pół z wodą),
Unikać: Czarna herbata, słodkie gazowane napoje, słodkie soki owocowe, kawa, alkohol

Zapisz się na mój newsletter o jodze i aujrwedzie, którym wysyłam ciekawe materiały i informacje o moich inicjatywach. Bądźmy w kontakcie!

Pełną politykę prywatności Pracowni Jogi Macieja Wieloboba, która jest administratorem danych, przeczytasz tutaj.

You have Successfully Subscribed!