Osoba typu pitta ma w sobie więcej lekkości, dużo gorąca oraz mniej wilgoci. U osoby z dominacją doszy kapha dominuje ciężkość, zimno oraz więcej wilgoci. Wspólną cechą obu typów jest wilgoć/oleistość, i to ona najczęściej ulega zaburzeniu, kiedy dochodzi do zwiększenia poziomu pitta i kapha. Zarówno u osób pitta jak i kapha brak żywiołu powietrza i eteru, co ma duże znaczenie przy wyborze równoważących produktów.

Osoby o tej prakriti mogą mieć solidniejszą budowę ciała, bardziej wilgotną skórę twarzy i całego ciała oraz włosy, jak również dobre trawienie. Cieszą się również dobrym zdrowiem, dzięki zrównoważonej sile kapha (ojas) i mocnemu metabolizmowi pitta. Osoby te lubią aktywność fizyczną oraz dobrze znoszą zarówno upały jak i mocne chłody.

Jeśli chodzi o stronę emocjonalną, to osoby typu pitta-kapha są zrównoważone, inteligentne oraz odnoszą duże sukcesy zawodowe (ambitność doszy pitta oraz wytrwałość i solidność doszy kapha). Mogą natomiast mieć problem z akceptacją zewnętrznej krytyki i robieniem czegoś dla splendoru.

Kiedy dosze te ulegają zaburzeniu zwiększa się w ciele gorąco, wilgoć i ciężkość. Dlatego najlepszymi smakami na przywrócenie dobrego samopoczucia takiej osobie będzie dieta z przewagą produktów o smaku gorzkim i cierpkim. Smaki te składają się między innymi z żywiołu powietrza, który wprowadza do ciała więcej suchości i lekkości, równoważąc wilgoć i ciężkość omawianych dosz. Smaki te również mają działanie lekko wychładzające, co również ułatwia panowanie na typem pitta-kapha.

Osoby o podwójne prakriti pitta-kapha powinny ograniczyć produkty mocno rozgrzewające, czyli takie które są w smaku ostre, słone i kwaśne. Posiłki powinny być łagodnie doprawione z jednej strony by nie wzmóc gorącej pitta, ale z drugiej strony by pobudzić ciężką kapha. Smak słodki jest zbyt nawilżający i ciężki, by mógł być spożywany w dużej ilości. Podsumowując, najlepszymi smakami równoważącymi podwójne prakriti pitta-kapha są gorzki, cierpki oraz łagodnie ostry. Pozostałe smaki należy stosować z umiarem.

Mimo wszystko, warto zwracać uwagę na czynniki zewnętrzne jak pora roku czy ogólny stan samopoczucia. Latem kiedy dominuje pitta, warto przestrzegać diety równoważącej tę dosze czyli unikać rozgrzewającego jedzenia, a więc smaków ostrego, słonego i kwaśnego. Dopiero w 2 połowie lata lub pod jego koniec warto wprowadzać produkty bardziej rozgrzewające i osuszające zarazem, by łagodnie wejść w okres jesieni i zimy, gdy dosza kapha może się zwiększyć (np. podczas deszczowej jesieni). Pozwoli to uniknąć przeziębień i nadmiernego zawilgocenia organizmu. Kiedy natomiast przychodzi zima lub wiosna i na zewnątrz dominują wilgoć i ciężkość, dobrze skupić się na diecie równoważącej dosze kapha. Dobre będą produkty o smaku ostrym oraz gorzkim i cierpkim. Zachęcam również do przeczytania wpisu na temat 20 właściwości.

Zalecenia dietetyczne 

  1. Znajdź czas na spokojny posiłek, jedz powoli i przeżuwaj dokładnie każdy kęs.
  2. Nie popijaj podczas posiłku, chyba że ciepłą wodę (w niewielkiej ilości). 30 minut po posiłku wypij herbatę z kopru włoskiego lub nasion kolendry.
  3. Unikaj gorącego jedzenia i picia latem (lub kiedy na dworze panują wysokie temperatury), a zimnego i nawilżającego zimna i wiosną (lub kiedy na dworze pada i jest duża wilgotność).
  4. Przestrzegaj zasad niełączenia ze sobą niektórych pokarmów, np. owoce zjadaj jako osobny posiłek, nie łącz ich z innymi owocami (sałatka owocowa i smoothie odpada), warzywami (smoothie warzywno owocowe odpada) ani żadnym innym pokarmem (koktajl owocowy z jogurtem itp).
  5. Korzystaj z tabeli z substancjami łagodzącymi działanie niektórych składników, jak np. cynamon do jabłka, lub kardamon do kawy itp.
  6. Nie podjadaj miedzy posiłkami żadnych orzeszków, owoców, marchewek czy bakalii. To wszystko zaburzy proces trawienia.
  7. Najlepsze smaki to gorzki, cierpki i lekko ostry, natomiast słony i słodki i kwaśny spożywaj w mniejszej ilości. Najbardziej zaburzającymi smakami będą słodki i kwaśny, dlatego stosuj je z umiarem.

PRODUKTY RÓWNOWAŻĄCE OSOBY TYPU PITTA-KAPHA (*)

Warzywa najlepiej równoważące pitte i kaphe, zwłaszcza warzywa zielone i liściaste. Latem można sobie pozwolić na surowe warzywa, ale zimą czy wiosną lepiej gotować.

Często: kiełki lucerny, szparagi, karczochy, kiełki fasoli, słodka papryka, przepękla ogórkowata, brokuły, brukselka, kapusta, seler, kalafior, świeża kolendra, cebula surowa, rzeżucha, zielona fasolka, zielona papryka, jarmuż, sałata, zielone warzywa liściaste, grzyby,   groszek zielony i słodki, dynia, pietruszka, kiełki słonecznika, groszek pachnący, rzepa, wodorosty
Rzadko: buraki, kukurydza, marchew, ogórek, czosnek  gotowany, pory, ziemniaki, szpinak, bataty, nać gorczycy, okra, dynia piżmowa, bakłażan
Unikać: Awokado, chili, karczoch, rzodkiew, przecier pomidorowy, dynia zwyczajna i olbrzymia

Warzywa strączkowe są suche, wychładzające, ciężkie. Spożywać z umiarem, a dla ułatwienia trawienia należy je moczyć i dobrze doprawić. W przypadku słabego trawienia, należy unikać strączków lub jeść minimalną ilość, np. 1 łyżka dalu do posiłku.

Często: fasola mung, tofu, ale również fasola: adzuki, fava, zwykła (kidney), lima, navy, pinto, groszek łuskany
Rzadko: najlepsze w niewielkich ilościach soja, czarna fasolka
Unikać: Ciecierzyca, soczewica, tempeh

Owoce są lekkie i działają wychładzająco, zwłaszcza latem. W duże ilości mogą nasilić kapha, dlatego lepsze będą w formie suszonej. Mimo wszystko nie należy pomijać świeżych owoców.

Często: jabłka, borówki, żurawina, cytryna, limonki, granaty
Rzadko: morele, jeżyny, melony cantalupe, czereśnie, grejpfruty, jojoba, arbuz, brzoskwinie, nektarynki, pomarańcze, gruszki, persymona, słodki ananas, słodkie śliwki, maliny, mandarynki
Unikać: Daktyle, figi, winogrona, mango, papaja, ananas kwasny, kwaśne śliwki, truskawki

Zboża najlepsze będą gotowane ziarna, lub w postaci chleba na drożdżach.

Często: jęczmień, produkty z mąki kukurydzianej (oprócz płatków), ryż basmati, żyto
Rzadko: amarantus, ryż brązowy, komosa ryżowa, proso (kasza jaglana)
Unikać: Gryka, owies, pszenica, biały, lepki ryż

Nabiał najlepiej spożywać surowe lub organiczne produkty nabiałów

Często: mleko chude z przyprawami pikantnymi jak imbir, kardamon,
Rzadko: ghee, mleko kozie, jogurty naturalne domowe
Unikać: Masło, maślanka, sery żółte, sery topione, kwaśna śmietana, sery białe, jogurty, kefir, lody, mleko

Mięso

Często: żadne
Rzadko: kurczak,  jajka, indyk, ryby słodkowodne
Unikać: Wołowina, kaczka, żółtka jaj, jagnięcina, wieprzowina, owoce morza, dziczyzna

Orzechy i nasiona – orzechy są ciężkie, tłuste, rozgrzewające więc nasilą obie dosze. Najlepsze będą nasiona.

Często: nasiona dyni, nasiona słonecznika
Rzadko: orzechy laskowe, orzeszki piniowe, nasiona sezamu
Unikać: Migdały, orzechy brazylijskie, nerkowca, kokosowe, makadamia, ziemne, pekane, włoskie, pistacje, nasiona lotosu.

Tłuszcze mają naturę zarówno pitta jak i kapha, a więc są tłuste i ciężkie, dlatego powinno się je spożywać w małej ilości. Najlepsze oleje lekkie lekko wychładzające i osuszające

Często: canola, kukurydziany, sojowy, słonecznikowy
Rzadko: krokoszowy
Unikać: Olej migdałowy, z awokado, rycynowy, kokosowy, lniany, gorczycowy, z orzechów ziemnych, sezamowy, smalec.

Substancje słodzące – unikać białego cukru

Często: stewia
Rzadko: Świeży miód (nie starszy niż 6 miesięcy)
Unikać: Cukier biały, brązowy, daktylowy, gronowy, dekstroza, fruktoza, syrop klonowy, ryżowy, melasa, maltoza

Przyprawy ułatwiają trawienie i wchłanianie, poprawiają smak potrawy. Potrawy zalecane są bardziej wychładzające, mniej ostre i rozgrzewające.

Często: kardamon, kocimiętka, rumianek, nasiona kolendry, kmin, liście curry, koper włoski, cukrownica trójlistna, mięta pieprzowa, szafran, mięta zielona, kurkuma, bazylia, koper
Rzadko: ziele angielskie, anyż, liść laurowy, kminek, kozieradka, imbir (świeży), hyzop, oregano, papryka, nasiona maku, rozmaryn, szałwia, anyż gwiazdkowy, estragon, tymianek
Unikać: Asafetyda, czarny pieprz, tatarak, pieprz kajeński, nasiona selera (ajwan), cynamon, goździki, surowy czosnek, imbir suszony, chrzan, ostra odmiana gorczycy, majeranek, gałka muszkatołowa, sól

Napoje w temperaturze pokojowej lub cieplejsze, nigdy zimne ani gazowane.

Często: soki z zielonych warzyw, herbatka z rumianku i mięty, herbatki z pikantnymi przyprawami wymienionymi w punkcie „najlepsze”, woda z cytryną
Rzadko: naturalnie gazowane napoje, soki bez dodatku cukru
Unikać: Czarna herbata, kawa, alkohol, słodkie napoje, słodkie soki owocowe, słodkie napoje gazowane, herbatki o ostrym smaku.

Dodatki i inne

Często: żadne
Rzadko: chleb świętojański (z dodatkiem odpowiednich substancji słodzących), unikać ketchup, czekolada, ocet, majonez
Unikać: Keczup, czekolada, ocet, majonez

(*) – w oparciu o książkę D. Frawleya, S. Ranade “Ajurweda medycyną natury”.

Zapisz się na mój newsletter o jodze i aujrwedzie, którym wysyłam ciekawe materiały i informacje o moich inicjatywach. Bądźmy w kontakcie!

Pełną politykę prywatności Pracowni Jogi Macieja Wieloboba, która jest administratorem danych, przeczytasz tutaj.

You have Successfully Subscribed!