Zobacz też:

Co może jeść Vata?

Co może jeść Pita?

 

* – pokarm można spożywać z umiarem, w małej ilości

** – produkt można spożywać rzadko

Tabela 1 Zestawienie pokarmów zalecanych i niekorzystnych dla dosza Pita–

Usha Lad i Dr Vasant Lad, „Ajurvedic cooking for Self-Healing”

POKARM UNIKAĆ WSKAZANY
Owoce Większość słodkich i kwaśnych owoców: avokado, banany, kokos, daktyle, świeże figi, grejpfruty, kiwi, mango**, melony, pomarańcze, papaja, ananasy, śliwki, rabarbar, tgamarynd, arbuz. Większość cierpkich owoców: jabłka, mus jabłkowy, morele, wiśnie, czereśnie, żurawina, figi suszone*, winogrona*, cytryny*, limonki*, brzoskwinie*, gruszki, persymona, suszone śliwki, granat, rodzynki, truskawki*
Warzywa Większość słodkich i soczystych warzyw: ogórki, oliwki, pasternak**, słodkie ziemniaki, dynia (ta wielka, okrągła, pomarańczowa), kabaczek, korzeń taro (kleśnica jadalna), surowe pomidory, cukinia Większość ostrych i gorzkich warzyw: karczochy, szparagi, liście buraka, buraki, brokuły, kiełki brukselki, korzeń łopianu, kapusta, marchewka, kalafior, seler, kolendra, kukurydza, rzodkiewka daikon, mniszek lekarski, bakłażan, koper włoski, czosnek, zielona fasolka, zielone chili, chrzan, topinambur, zielone liście, por, sałata, grzyby, gorczyca, okra, cebula, pietruszka, groszek, papryka słodka i ostra, białe ziemniaki, opuncja (liście i owoce), rzodkiewka, brukiew, spaghetti squash (kabaczek, mający miąższ w formie nitek przypominający spaghetti)*, szpinak, kiełki, dynia piżmowa, pomidory gotowane, rzepa, rukiew wodna
Zboża Chleb na drożdżach, gotowany owies, naleśniki, makarony**, brązowy i biały ryż, wafle ryżowe**, pszenica Amarantus, jęczmień, kasza gryczana, płatki zbożowe (zimne, suche, dmuchane), kukurydza, kuskus, krakersy, mąka durham*, granola, kasza jaglana, musli, otręby owsiane, owies, polenta, quinoa, ryż basmati oraz dziki, żyto, seitan, orkisz, chlebek esseński, tapioka, otręby pszenicy
Rośliny strączkowe Fasola kidney, soja, mąka sojowa, sos sojowy, tofu zimne, urad dal, miso Fasola: adzuki, czarna, lima, mung*, czarne oczko, pinto, biała (jasiek), ciecierzyca, soczewica czerwona i brązowa, mung dal, suszony gorszek, mleko sojowe, kiełbaski sojowe, tempeh, tofu gorące*, tur dal
Produkty mleczne Masło (słone, niesłone**), ser żółty miękki i twardy, mleko krowie, lody, śmietana, jogurt (naturalny, zimny, z owocami) Maślanka, twarożek z chudego mleka koziego, ghee**, ser kozi (niesolony, świeży)*, mleko kozie chude, rozcieńczony jogurt
Pokarmy zwierzęce Wołowina, bawół, kurczak i indykj (ciemne mięso), kaczka, morskie ryby, owca, świnia, łosiś, sardynki, owoce morza, tuńczyk, Kurczak i indyk (białe mięso), jaja, ryby słodkowodne, królik, krewetki, dziczyzna
chutney, musztarda, pikle czekolada, słodki chytney z mango, gomasio, wodorost kelp, ketchup**, limonka, pikle z limonki, pikle z mango, majonez, marynaty, sól, sos sojowy, tamarynd, ocet winny Czarny pieprz, chili, ostry chytney z mango, liście kolendry, glon dulse, hijiki – rodzaj brązowych alg, chrzan, cytryna*, szalotka, wodorosty morskie*, kiełki
Orzechy Migdały (moczone i obrane)**, czarny orzech, orzechy brazylijskie, cashew, laskowe, macadamia, ziemne, pekane, orzeszki pini, włoskie, kokos charole
Ziarna Chałwa, sezam, tahini, psyllium** Len, popcorn (bez masła, nie słony), ziarna dyni*, ziarna słonecznika*
Oleje Awokado, morelowy, kokosowy, lniany**, oliwa, szafranowy, sezamowy (wewnętrznie), sojowy, orzechowy Do użytku wewnętrznego i wewnętrznego tylko w małych ilościach: kukurydziany, canola, sezamowy (zewnętrznie), słonecznikowy, ghee, migdałowy
Napoje Alkohol mocny, piwo, słodkie wino; mleko migdałowe, napoje z kofeiną**, napoje gazowane, sok wiśniowy kwaśny, grejpfrutowy, pomidorowy, pomarańczowy, z papai, soki kwaśne, mleko czekoladowe, kawa, zimne mleczne napoje, mrożona herbata, zimne napoje z lodem, lemoniada, mleko sojowe zimne, soki warzywne V-8 Alkohol (wytrawne wino, czerwone lub białe)*, sok aloesowy, jabłkowy, morelowy, jagodowy, marchewkowy, słodki wiśniowy/ czereśniowy, żurawinowy, z mango, z owocu granata, gruszkowy, ananasowy, z suszonych śliwek, sojowe mleko (gorące i z przyprawami), czarna herbata (z przyprawami), karob, chai, kawa ziarnista, napój brzoskwiniowy,
Herbaty ziołowe Lukrecja**, prawoślaz lekarski, owoc głogu**, herbaty Red Zinger Herbata: z lucerny, z jęczmienia, z jeżyny popielicy, łopianowa, rumiankowa, z cykorii, cynamonowa, goździkowa, z żywokostu*, z mniszka lekarskiego, koperkowa*, z kozieradki, imbirowa, żeń-szeniowa*, hibiskusowa jaśminowa, z owocu jałowca, lawendowa, melisa, z trawy cytrynowej, z pokrzywy, passiflora, z mięty pieprzowej, malinowa, z czerwonej koniczyny, z kolcówki lekarskiej (sarsaparyla)*, sasafras, z mięty ogrodowej, truskawkowa, starzęśl (wintergreen), krwawnik, yerba mate
Przyprawy Sól Wszystkie przyprawy są dobre: anyż, asafetyda, bazylia, liść laurowy, czarny pieprz, kminek, kardamon, pieprz cayenne, cynamon, goździki, kolendra, kmin, koperek, koper włoski*, kozieradka, czosnek, imbir, majeranek, mięta, ziarna gorczycy, liście curry (neem), gałka muszkatołowa, skórka pomarańczowa, oregano, papryka, pietruszka, mięta pieprzowa, pieprz pippali, ziarna maku, rozmaryn, szafran, cząber, mięta ogrodowa, gwiazdki anyżu, estragon, tyianek, kurkuma, vanilia*, starzęśl
Substancje słodzące Słód jęczmienny, fruktoza, jaggary, syrop klonowy, melasa, syrop ryżowy, sucanat (cukier brązowy trzcinowy), cukier turbinado, biały cukier Koncentrat soków owocowych, miód nie poddawany obróbce cieplnej
Suplementy diety Minerały: potas. Witaminy:A, B1, B2, B12, C, D, E napój aloesowy, aminokwasy, zielony jęczmień, pyłek pszczeli,drożdże piwne. Minerały: miedź, cynk, żelazo, magnez, wapń, mleczko pszczele, spirulina, algi niebiesko-zielone.Witaminy: B6, C, P, kwas foliowy

Produkty z przewagą żywiołu wody i ziemi będą nasilały dosze kapa. Są to przede wszystkim produkty o smakach słodki, kwaśny i słony, a więc takie, które wpływają na zwiększenie wilgoci, zimna i ciężkości. Dlatego osoby typu kapha powinny wybierać składniki spożywcze, które wpłynął na zwiększenie ciepła, osuszą oraz dodadzą ciału lekkości. Są to produkty o smakach gorzki, ostry oraz cierpki. Odpowiednie będą ciepłe, pikantne, lekkostrawne i mało tłuste potrawy. Ciepłe rozgrzewające zupy, warzywa z grilla czy lekkie sałaty i surówki będą idealne. Osoby typu kapha mają wolne trawienie (posiłek długo zalega w przewodzie pokarmowym) dlatego aby je wzmocnić dobrze stosować rozgrzewające i lekko ostre przyprawy typu pieprz kajeński, asafetyda, koper, niewielkie ilości chili, imbir. Pomogą również gorące ziołowe napoje, które oprócz wspomnianych wyżej efektów rozgrzeją. Posiłki powinny być spożywane o regularnych porach i jak w każdym innym przypadku w spokojnej i sprzyjającej trawieniu atmosferze. Zaleca się lekkie śniadania, które w niektórych wypadkach może zostać pominięte (jeśli osoby typu kapha nie odczuwają głodu, nie powinny jeść), pożywny, ale niezbyt ciężki obiad oraz lekka kolacja, nie później niż 19-20. Aby nie dopuścić do powstania ciężkości oraz zwiększenia masy ciała należy ograniczyć podjadanie między posiłkami do minimum. Odrobina dobrej woli o konsekwencja w działaniu dadzą dobre rezultaty.

Warzywa: warzywa dobre dla kaphy to: marchew, seler, pietruszka, ziemniak, brokuł, burak, grzyby, brokuł,, kalafior, kapusta, groch, szpinak, cebula. Ponadto sałata i kiełki które nadają ciału lekkości. Powinny być one spożywane w temperaturze pokojowej. Aby nadać daniom lekkości i ciepła dobre będą warzywa gotowane na parze z dodatkiem przypraw. Powinno się unikać warzyw kwaśnych, słodkich i ciężkich, np.: awokado, bataty, pomidory.

Przyprawy: kapha może stosować wszystkie przyprawy bez wyjątku. Najlepsze będą ostre typu czosnek, imbir, kmin, pieprz, kurkuma. Powinna unikać jedynie soli oraz kwaśnych przypraw/ dodatków jak np.: ocet winny.

Orzechy i nasiona: dla kaphy zalecane są jedynie nasiona dyni i słonecznika gdyż pozostałe orzechy są zbyt tłuste, ciężkie i wytwarzające śluz w organizmie.

Owoce: zalecane są owoce lekkie oraz cierpkie takie jak: jabłka, gruszki, żurawina, jagody, wiśnie, morele oraz brzoskwinie, śliwki i suszone owoce. Ajurweda zaleca spożywanie z umiarem owoców, które są zbyt soczyste i ciężkie: banany, melony, pomarańcze, ananasy, grejpfruty oraz cytryny, figi i kokosy.

Rośliny strączkowe: większość strączków jest w smaku cierpka. Cierpki jet z natury ciężki, co sprawia, że będzie przyczyniał się do zwiększania masy ciała. Osoby typu kapha powinny zjadać warzywa strączkowe w niewielkich ilościach.

Zboża: większość zbóż jest wilgotna i ciężka z natury, dlatego kapha nie powinna jeść ich w dużych ilościach a już na pewno nie codziennie. Lekkie, suche i rozgrzewające zboża to kukurydza, kasza jaglana, żyto, kasza gryczana oraz spożywana doraźnie pszenica, owies i ryż. Dobrym sposobem na osuszenie zbóż jest najpierw ich podprażenie a następnie ugotowanie na parze.

Napoje: typ kapha ma tendencję do zatrzymywania wody w organizmie, dlatego duże ilości spożywanych płynów są odradzane. Dobrze trzymać się zasady: pija kiedy jesteś spragniony, jedz kiedy jesteś głodny. Dla kaphy lepsze będą soki warzywne w porównaniu z owocowymi, od czasu do czasu kawa i herbata oraz ciepłe i rozgrzewające napoje np.: imbirowe.

Produkty mleczne: produkty mleczne są z natury ciężkie, tłuste oraz wychładzające. Przyczyniają się do wydzielania śluzu, co w połączeniu w wyżej wymienionymi właściwościami ogromnie obciąża tę doszę. Należy więc spożywać je w małej ilości. Alternatywnie można stosować mleko sojowe lub kozie, kozi ser oraz jogurt.

Tłuszcze: dla kaphy dobre są lekkie oleje jak olej kukurydziany, słonecznikowy czy krokoszowy, ale w niewielkich ilościach. Odradza się oliwę, olej ezamowy, czy mało ze względu na ich ciężi charakter.

Słodycze: słodycze z natury wzmagają kapha, dlatego ten typ powinien ich unikać. Jakkolwiek miód, syrop ryżowy czy stewia będą w porządku tak biały cukier powinien być całkowicie wyeliminowany z diety kaphy. Miód jest dobry ze względu na jego wysuszające oraz rozgrzewające właściwości pod warunkiem że jest spożywany surowy.

Produkty mięsne: mięso należy do grupy produktów zwiększających ciężkość, rozgrzewających oraz zawierających sporo tłuszczu, dlatego nie jest zalecane dla osób typu kapha. Jednak właśnie ten typ najczęściej ma na nie ochotę, dlatego ważne w takim przypadku aby je dobrze doprawić, by ułatwić jego trawienie. Ostre i gorzki przyprawy typu czosnek, asafetyda, chili, pieprz czarny, kmin rzymski, koper, liście curry, imbir, liść laurowy mielony wspomogą w łatwiejszym strawieniu go. Jeżeli jest konieczność, kapha może spożywać białe mięso, drób oraz ryby słodkowodne a pomijać wołowinę, wieprzowinę oraz ryby słonowodne. Dobrym sposobem przyrządzania mięsa jest pieczenie lub opiekanie na ruszcie w przeciwieństwie do smażenia lub przyrządzania soute.

Zapisz się na mój newsletter o jodze i aujrwedzie. Zero spamu!

You have Successfully Subscribed!